Lectio z języka łacińskiego oznacza po prostu czytanie.
Biblijne Lectio (czyt. lekcjo) nie jest tylko odczytaniem tekstu. Wchodząc w Lectio zaczynamy modlitwę, czyli przebywanie, rozmowę z Bogiem, który jest naszym dobrym Ojcem i Bratem, jest Przyjacielem i Przewodnikiem.
Lectio to odczytywanie w mocy Ducha Świętego tekstu (łac. textus) całej „tkaniny Słowa”. Tak jak tkanina ma wątek i osnowę, tak w Słowie Bożym przeplatają się dzieje Boga i dzieje człowieka – Boga i mnie samego. Pierwsze, do czego dążymy w Lectio, to uświadomienie sobie, co tekst biblijny mówi sam w sobie. Patrzymy także na kontekst fragmentu wybranego na modlitwę – nie słuchamy wyrywkowo, ale w całości. Podczas Lectio – czytania, towarzyszy pytanie: Co tekst Pisma Świętego mówi sam w sobie, o czym jest wybrany fragment? Wtedy szukamy słowa, zdania kluczowego, które potem „otworzy” nam daną scenę – w jednym momencie przypomni nam to, co czytaliśmy. Aby tekst nie był pretekstem do własnych myśli, mamy czytać go dokładnie, powoli, zatrzymując się nad każdym zdaniem, wyrażeniem, znaczeniem słów. SŁUCHAMY tego co tekst mówi. Lectio wyprowadza nas poza subiektywne pojmowanie Słowa, wprowadza w realizm Słowa.
Mamy usłyszeć to, co Słowo chce nam powiedzieć, a nie to, co chcielibyśmy usłyszeć.
Dobrze zrobione Lectio chroni nas przed iluzją – wyobrażeniami związanymi z danym fragmentem Pisma Świętego. Bóg działa w konkretnych wydarzeniach naszego życia – rzeczywistości, a nie w iluzji. Jest ona niebezpieczna dla naszego życia duchowego, ponieważ pozostajemy w niej sami, zamiast cieszyć się obecnością Boga w naszym realnym życiu.
Lectio jest także napełnianiem się Słowem, aby Ono zamieszkało w naszym sercu, znalazło miejsce w nas, w naszych myślach, pragnieniach, uczuciach, w naszej pamięci. Ważny jest też nasz stopień zażyłości ze Słowem Bożym – im ta zażyłość głębsza, tym dokładniejsze powinno być Lectio. Każda modlitwa Słowem Bożym ma być oparta na kręgosłupie Kościoła, a więc:
Czytamy Tekst Pisma Świętego we wspólnocie Kościoła – wówczas nie popadniemy w iluzję własnych interpretacji.
Sposoby czytania
Każdy niech znajdzie swój sposób: wolne czytanie, przepisywanie, czytanie w wydaniu interlinearnym, uczenie się na pamięć – Słowo Boże chce nam się dawać tak, abyśmy mogli je w prostocie przyjąć.
Przeszkody w czytaniu
Już Ojcowie Pustyni, od których wywodzi się praktyka Lectio Divina mówili nam o przeszkodach, które napotykamy starając się wejść głębiej w Słowo Boże. Oto kilka z nich:
Pokusa „ja już to znam”
Słuchając Ewangelii na Mszach świętych, znamy niektóre jej fragmenty prawie na pamięć. Nie oznacza to jednak, że poznaliśmy ją dogłębnie – nikt nie jest w stanie zgłębić do końca treści Słowa Bożego, bo Ono jest Osobą – Jezusem Chrystusem, a zapisane Karty Ewangelii ukazują nam Osobę Chrystusa – Syna Bożego. Tak więc jeśli mamy pokusę opuszczenia jakiegoś zdania lub słowa, to powinniśmy się właśnie nad nim zatrzymać, aby czytanie nie było powierzchowne.
Pokusa „nie rozumiem, więc opuszczę ten fragment”
Miejsca niezrozumiałe, albo te, od których uciekamy są najczęściej „brzemienne” Duchem Świętym dla nas. Nie tylko my czytamy Słowo – także Ono czyta nasze życie i jeśli nie rozumiemy czegoś w tekście prawdopodobnie nie rozumiemy i w naszym życiu. Bóg chce nas przeprowadzić przez wszystkie ciemne doliny naszego życia i oświetlić je swoim Światłem.
Pokusa zniechęcenia „Co ja będę robić przez godzinę z tak krótkim fragmentem?”
Jest to pokusa przeciwko hojności. Aby Słowo mogło się nam dać w pełni, potrzebujemy spędzić z Nim dużo czasu „sam na sam”. Tak jak z Osobą, którą kochamy chcemy spędzać czas, tak i tu weryfikuje się nasza prawdziwa motywacja: czy ja naprawdę chcę być z Bogiem w Słowie Bożym? Czy ja na pewno chcę Go usłyszeć?
Pokusa „Nie mam ochoty tego czytać…”
Pojawiające się silne, trudne uczucia, lub ich całkowity brak, podczas czytania Słowa Bożego, które skutkują odrzuceniem i opuszczeniem czytania, mogą diagnozować w nas trwanie w iluzji, albo to, że Słowo właśnie demaskuje tę iluzję. Im silniejsze jest to doświadczenie, tym Słowo chce mnie rzeczywiście przeniknąć, powiedzieć do mnie, uwolnić mnie. Warto wytrzymać ten trudny moment i mimo wszystko trwać w czytaniu.