Psalm rozpoczyna się od proklamacji drogi szczęścia. Jednocześnie jego pierwszy werset zaczyna się od pierwszej litery alfabetu hebrajskiego. Całe Prawo zostało spisane przy pomocy 22 liter. Prostota i bogactwo, sens dosłowny i duchowy są nam podarowane na całą drogę: werset po wersecie.
ALEF
- ALEF:
Ps 119,1 - ALEF:
Ps 119,2 - ALEF:
Ps 119,3 - ALEF:
Ps 119,4 - ALEF:
Ps 119,5 - ALEF:
Ps 119,6 - ALEF:
Ps 119,7 - ALEF:
Ps 119,8
„Szczęśliwi, których droga nieskalana, którzy postępują według Prawa Pańskiego”. (Ps 119,1)
אַשְׁרֵי תְמִימֵי־דָרֶךְ הַהֹלְכִים בְּתֹורַת יְהוָה׃
μακάριοι οἱἄμωμοι ἐν ὁδῷ οἱ πορευόμενοι ἐν νόμῳκυρίου.
beati inmaculati in via qui ambulant in lege Domini.
Psalm rozpoczyna się od proklamacji drogi szczęścia. Tę drogę wyznacza obietnica wyrażona krótkim, hebrajskim słowem אֶשֶׁר [eszer]. Jednocześnie ten pierwszy werset zaczyna się od pierwszej litery alfabetu hebrajskiego. Całe Prawo zostało spisane przy pomocy 22 liter. Prostota i bogactwo, sens dosłowny i duchowy są nam podarowane na całą drogę: werset po wersecie.
„Szczęśliwi, którzy zachowują Jego upomnienia, całym sercem Go szukają”. (Ps 119,2)
אַשְׁרֵי נֹצְרֵי עֵדֹתָיו בְּכָל־לֵב יִדְרְשׁוּהוּ׃
μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν.
beati qui custodiunt testimonia eius in toto corde requirunt eum.
Błogosławieństwo od Boga powraca i obejmuje tych, których serce przepełnia pragnienie poznania Tego, który jest źródłem każdego dobra. Warto zwrócić uwagę w tym psalmie, jak często powraca temat serca. Po hebrajsku serce to לֵב [leb].
„Którzy nie czynią nieprawości, lecz kroczą Jego drogami”. (Ps 119,3)
אַף לֹא־פָעֲלוּ עַוְלָה בִּדְרָכָיו הָלָכוּ׃
οὐ γὰρ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἐπορεύθησαν.
nec enim qui operantur iniquitatem in viis eius ambulaverunt.
Werset, który czytamy jako ciąg dalszy poprzedniego. Psalmista zaprasza do wspólnej drogi, której kresem tzn. celem jest, nie tyle perfekcja moralna, lecz sam Bóg. Do Niego prowadzą Jego drogi. Droga po hebrajsku to דֶּרֶךְ [derek]. Wydaje się, że słychać zaproszenie z góry: Dołącz do Mojej drogi.
„Ty na to dałeś swoje przykazania, by pilnie ich przestrzegano”. (Ps 119,4)
אַתָּה צִוִּיתָה פִקֻּדֶיךָ לִשְׁמֹר מְאֹד׃
σὺ ἐνετείλω τὰς ἐντολάς σου φυλάξασθαι σφόδρα.
tu mandasti praecepta tua custodire nimis.
Ten werset otwiera oczy i serce na prawdę, że przykazania są darem. Okazuje się, że nie stanowią obciążenia, lecz są źródłem radosnej gorliwości, gdyż zwracają nasze potencjalności, zdolności i siły ku Ojcu Niebieskiemu. Po raz pierwszy pojawia się słowo „przykazanie”. Po hebrajsku jest to פִקּוּד [piqqud]. Zwykle używane w liczbie mnogiej [piqqudim] jako zbiór praw, przykazań Boga.
„Oby moje drogi były niezawodne w przestrzeganiu Twych ustaw!” (Ps 119,5)
אַחֲלַי יִכֹּנוּ דְרָכָי לִשְׁמֹר חֻקֶּיךָ׃
ὄφελον κατευθυνθείησαν αἱ ὁδοί μου τοῦ φυλάξασθαι τὰ δικαιώματά σου.
utinam dirigantur viae meae ad custodienda praecepta tua.
Psalmista modli się o zgodność dróg życiowych, czyli stylu życia, jakości wyborów, z Bożą wolą wyrażoną w ustawach. Powoli zaczyna się ujawniać swoista karuzela pojęć oscylujących wokół słowa. W centrum jest dabar. Do tego centrum prowadzi droga. Po hebrajsku droga to דֶּרֶךְ [ḏereḵ]. Obejmuje swoim znaczeniem m.in. podróż, kierunek, ścieżkę.
„Wtedy nie doznam wstydu, gdy zważać będę na wszystkie Twe przykazania”. (Ps 119,6)
אָז לֹא־אֵבֹושׁ בְּהַבִּיטִי אֶל־כָּל־מִצְוֹתֶיךָ׃
τότε οὐ μὴ ἐπαισχυνθῶ ἐν τῷ με ἐπιβλέπειν ἐπὶ πάσας τὰς ἐντολάς σου.
tunc non confundar cum respexero ad omnia mandata tua.
Uważność jest cnotą, która otwiera oczy na znaki Bożego działania, obecności. Tym razem w uwadze psalmisty są przykazania wyrażone przez hebrajski termin מִצְוָה [micwot]. Jak widać, ponownie słowo użyte w liczbie mnogiej, gdyż bogactwo przykazań jest wielorakie. Są to „Twoje przykazania”. Oddaje to jedno słowo z מִצְוֺתֶֽיךָ [micwoteka].
„Chcę Ci dziękować szczerym sercem, gdy nauczę się wyroków Twej sprawiedliwości”. (Ps 119,7)
אֹודְךָ בְּיֹשֶׁר לֵבָב בְּלָמְדִי מִשְׁפְּטֵי צִדְקֶךָ׃
ἐξομολογήσομαί σοι κύριε ἐν εὐθύτητι καρδίας ἐν τῷ μεμαθηκέναι με τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.
confitebor tibi in directione cordis cum didicero iudicia iustitiae tuae.
Psalmista, poruszony pięknem Słowa Bożego, zaczyna dziękować. Wdzięczność ogarnia całe serce i je poszerza. Szczerość po hebrajsku to יֹשֶׁר [yôšer]. Może też oznaczać prawość lub uczciwość. Serce pięknieje, gdy poruszone jest Bożym Prawem.
„Przestrzegać będę Twych ustaw, nie opuszczaj mnie nigdy!” (Ps 119,8)
אֶת־חֻקֶּיךָ אֶשְׁמֹר אַל־תַּעַזְבֵנִי עַד־מְאֹד׃
τὰ δικαιώματά σου φυλάξω μή με ἐγκαταλίπῃς ἕως σφόδρα.
praecepta tua custodiam ne derelinquas me nimis.
W tym wersecie psalmista otwarcie mówi o pragnieniu, potrzebie obecności Boga, obecności przy Nim. To, co go upewnia o takiej więzi, jest przestrzeganie Prawa. Dosłownie słyszymy, że nie porzuca, nie zostawia ustaw. Po hebrajsku brzmi to tak: אַֽל־תַּעַזְבֵ֥נִי [’al ta‘azḇênî]. Sufiks wskazuje na pierwszą osobę liczby pojedynczej, zatem psalmista świadomie trwa przy Bożych pomysłach i ich nie opuszcza.
BET
- BET:
Ps 119,9 - BET:
Ps 119,10 - BET:
Ps 119,11 - BET:
Ps 119,12 - BET:
Ps 119,13 - BET:
Ps 119,14 - BET:
Ps 119,15 - BET:
Ps 119,16
„Jak młodzieniec zachowa ścieżkę swą w czystości? – Przestrzegając słów Twoich”. (Ps 119,9)
בַּמֶּה יְזַכֶּה־נַּעַר אֶת־אָרְחֹו לִשְׁמֹר כִּדְבָרֶךָ׃
βʹ βηθ ἐν τίνι κατορθώσει ὁ νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φυλάσσεσθαι τοὺς λόγους σου.
beth in quo corrigit iuvenis semitam suam cum custodierit verba tua.
Ten werset rozpoczyna drugą zwrotkę. Młodość potrzebuje wyraźnego światła, aby mogła twórczo ulokować swoje możliwości. Pierwszy raz słyszymy w tym psalmie i odczytujemy hebrajski termin דָבָר [dabar], który występuje jako czasownik lub rzeczownik. Oznacza w pierwszym przypadku fakt mówienia, a w drugim to, co jest mówione, czyli słowo. Ono prowadzi młodzieńca twórczymi ścieżkami. Ten, kto strzeże Słowa, ten jest ciągle duchowo młody i czysty.
„Z całego serca swego szukam Ciebie; nie daj mi odstąpić od Twoich przykazań!” (Ps 119,10)
בְּכָל־לִבִּי דְרַשְׁתִּיךָ אַל־תַּשְׁגֵּנִי מִמִּצְוֹתֶיךָ׃
ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξεζήτησά σε μὴ ἀπώσῃ με ἀπὸτῶν ἐντολῶν σου.
in toto corde meo exquisivi te ne errare me facias a mandatis tuis.
Wyznanie psalmisty wydaje się być odpowiedzią na pierwsze przykazanie – przykazanie miłości całym sercem, duszą i mocą. Tym sercem również szuka obecności Boga. Czasowniki hebrajskie w formie podstawowej zwykle są zbudowane z trzech spółgłosek. Szukać to po hebrajsku דָּרַשׁ [darasz].
„W sercu swym przechowuję Twą mowę, by nie grzeszyć przeciw Tobie.” (Ps 119,11)
בְּלִבִּי צָפַנְתִּי אִמְרָתֶךָ לְמַעַן לֹא אֶחֱטָא־לָךְ׃
ἐν τῇ καρδίᾳ μου ἔκρυψα τὰ λόγιά σου ὅπως ἂν μὴἁμάρτω σοι.
in corde meo abscondi eloquium tuum ut non peccem tibi.
Serce psalmisty, im dalej podąża po drogach Pana, staje się jak zwój zapisany Słowem. Serce nie jest magazynem wszelkich rzeczy, lecz skarbcem, zachowującym prawość myśli, jasność celu, stałość wyboru. Z bogactwa określeń Słowa Bożego dziś ten werset przywołuje piękny termin: אִמְרָה [’imrâ].
„Błogosławiony jesteś, Panie, naucz mnie Twoich ustaw.” (Ps 119,12)
בָּרוּךְ אַתָּה יְהוָה לַמְּדֵנִי חֻקֶּיךָ׃
εὐλογητὸς εἶ κύριε δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου.
benedictus tu Domine doce me praecepta tua.
Można wyczuć z klimatu modlitwy psalmisty, że ma on w sobie entuzjazm ciągłego uczenia się. Serce poruszone Słowem Bożym nie gnuśnieje, nie stygnie, nie traci rytmu życia w łasce. Słownik słów hebrajskich dziś wzbogaca się o czasownik uczyć, nauczać: לָמַד [lâmaḏ].
„Opowiadam swoimi wargami wszystkie wyroki ust Twoich”. (Ps 119,13)
בִּשְׂפָתַי סִפַּרְתִּי כֹּל מִשְׁפְּטֵי־פִיךָ׃
ἐν τοῖς χείλεσίν μου ἐξήγγειλα πάντα τὰ κρίματα τοῦστόματός σου.
in labiis meis narravi omnes iustitias oris tui.
Psalmista poruszony pięknem i mocą Słowa Bożego nie pozostaje bezczynny. Staje się świadkiem, który oddaje swoje usta, aby przez ludzką mowę, ludzki język, ogłosić wszystkim, że wszystko od Niego pochodzi i ku Niemu prowadzi. Warto dodać, że usta po hebrajsku to: שָׂפָה [śâp̱â].
„Cieszę się z drogi Twych upomnień jak z wszelkiego bogactwa.” (Ps 119,14)
בְּדֶרֶךְ עֵדְוֹתֶיךָ שַׂשְׂתִּי כְּעַל כָּל־הֹון׃
ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην ὡς ἐπὶ παντὶπλούτῳ.
in via testimoniorum tuorum laetatus sum quasi in omnibus divitiis.
Zwykle napomnienia rodzą reakcje niechęci, tłumaczenia się. Psalmista jednak odnajduje w nich radość. Stają się dla niego jak przewodnik na drodze, która prowadzi do odkrycia największego skarbu. Jest nim skarb w Niebie. Radować się to po hebrajsku שׂוּשׂ [śûś].
„Będę rozmyślał o Twych postanowieniach i ścieżki Twoje rozważał.” (Ps 119,15)
בְּפִקֻּדֶיךָ אָשִׂיחָה וְאַבִּיטָה אֹרְחֹתֶיךָ׃
ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχήσω καὶ κατανοήσω τὰς ὁδούς σου.
in praeceptis tuis meditabor et contemplabor semitas tuas.
Psalmista ma ciągle pokarm dla swojego serca, które może trwać w skupieniu. Nie chodzi tylko o napięcie uwagi, lecz o podążanie za światłem Bożego Słowa. Dwa czasowniki określają stan zaangażowania w sprawy Boże. Jeden z nich to “rozmyślać”, co po hebrajsku brzmi שִׂיחַ [sîjaḥ].
„Będę się radował z Twych ustaw: słów Twoich nie zapomnę.” (Ps 119,16)
בְּחֻקֹּתֶיךָ אֶשְׁתַּעֲשָׁע לֹא אֶשְׁכַּח דְּבָרֶךָ׃
ἐν τοῖς δικαιώμασίν σου μελετήσω οὐκ ἐπιλήσομαι τῶν λόγων σου.
iustitiis tuis delectabor non obliviscar verba tua.
Pamięć o słowach, o ustawach, które płyną z Bożych postanowień, odnawia się i ma w sobie świeżość. Psalmista, gdziekolwiek jest, tam prowadzi go radość. Jej źródłem jest wspominanie dzieł Bożych. Niech nam towarzyszy dziś hebrajskie słowo z tego wersetu oznaczające ustawy – חֻקָּה [ḥuqqâ].